Siyasi Parti Kuruluş İşlemleri > Neler Yapmalısınız.?
Siyasi Parti Kuruluş İşlemleri İçin Neler Yapmalısınız.?


Siyasi Parti Kurmak İçin Neler Yapmalısınız.?


SAYILI SİYASİ PARTİLER KANUNU
KANUN NUMARASI: 2820
KABUL TARİHİ : 22.04.1983
YAYIMLANDIĞI RESMİ GAZETE TARİHİ: 24.04.1983
YAYIMLANDIĞI RESMİ GAZETE SAYISI: 18027
TANIMI: Siyasi partiler, Anayasa ve kanunlara uygun olarak; milletvekili ve mahalli idareler seçimleri yoluyla, tüzük ve programlarında belirlenen görüşler doğrultusunda çalışmaları ve açık propagandaları ile milli iradenin oluşmasını sağlayarak demokratik bir Devlet ve toplum düzeni içinde ülkenin çağdaş medeniyet seviyesine ulaşması amacını güden ve ülke çapında faaliyet göstermek üzere teşkilatlanan tüzel kişiliğe sahip kuruluşlardır.
NİTELİĞİ: Siyasi partiler, demokratik siyasi hayatın vazgeçilmez unsurlarıdır. Atatürk ilke ve inkılaplarına bağlı olarak çalışırlar.
SİYASİ PARTİ KURMA HAKKI: Vatandaşlar siyasi parti kurma hakkına sahiptirler. Siyasi partiler, Anayasa ve kanunlar çerçevesinde, önceden izin almaksızın serbestçe kurulabilirler.
SİYASİ PARTİYE ÜYE OLMA VE ÜYELİKTEN ÇEKİLME HAKKI: 2820 sayılı Siyasi Partiler kanununun 6.ıncı maddesi gereğince; “ Her Türk vatandaşı, kanunda ve parti tüzüğünde gösterilen şartlara ve usullere göre siyasi partilere üye olma ve dilediği anda üyelikten çekilme hakkına sahiptir. Kimse, aynı zamanda birden fazla siyasi partinin üyesi olamaz, aksi halde üyelik sıfatı bu siyasi partilerin hepsinde birden sona ermiş sayılır. Kimse, bir partinin birden fazla teşkilat birimine üye kaydolamaz, aksi halde son kayıt tarihinden önce yapılmış olan üyelik kayıtları geçersizdir.”

SİYASİ PARTİ NASIL KURULUR:

2820 sayılı siyasi partiler kanununun 8. Maddesi gereğince:
“Siyasi partiler, partiye üye olma yeterliliğine sahip en az otuz kişi tarafından kurulur. Bu kişilerin Türk vatandaşı olması zorunludur. Siyasi partinin genel merkezinin Ankara’da bulunması gereklidir. Siyasi Partiler bildirimle kurulur. Bildirim; İçişleri Bakanlığı’na yapılır. Bildirimde, kurulacak siyasi partinin adı, genel merkez adresi, kurucuların adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, öğrenim durumları, meslek ve sanatlarıyla ikametgâhlarının belirtilmesi ve bu bildirimin bütün kurucular tarafından imzalanması ve bildirime beşer adet olmak üzere kurucuların nüfus cüzdan kayıt örnekleri, adli sicil belgeleri ve kurucuların ayrı ayrı düzenledikleri siyasi parti kurucusu olabilme şartlarını taşıdıklarını belirten imzalı beyannameler ile kurcular tarafından imzalanmış parti tüzüğü ve programının eklenmesi şarttır.İçişleri Bakanlığı, bildirimin ekli belgelerle birlikte yapıldığı anda bir alındı belgesi verir ve kuruluş bildirisi ile alındı belgesinin onaylı birer örneği ekli belgelerle birlikte üç gün içinde Cumhuriyet Başsavcılığı ile Anayasa Mahkemesine gönderir. Siyasi Partilerin teşkilatı: merkez organları ile il, ilçe ve belde teşkilatlarından; TBMM grubu ile il genel meclisi ve belediye meclisi guruplarından oluşur. Siyasi partiler ayrıca isterlerse kadın kolu ve benzeri organlar oluşturabilir.”
2820 Sayılı Siyasi Partiler kanunu 10 kısım adı altında 124 madde ve 23 geçici maddeden oluşmaktadır.

Dosyalama şekli

Birinci Kısım; GENEL ESASLAR
İkinci Kısım: SİYASİ PARTİLERİN TEŞKİLATLANMASI
Üçüncü Kısım: MALİ HÜKÜMLER
Dördüncü Kısım: SİYASİ PARTİLERLE İLGİLİ YASAKLAR
Beşinci Kısım: SİYASİ PARTİLERİN KAPATILMASI
Altıncı Kısım: SİYASİ PARTİLERİN KAPANMASI
Yedinci Kısım: CEZA HÜKÜMLERİ
Sekizinci Kısım: ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER
Dokuzuncu Kısım: GEÇİCİ HÜKÜMLER
Onuncu Kısım: YÜRÜRLÜK VE YÜRÜTME
SİYASİ PARTİLERİN KURULUŞ VE EKLERİ; 2820 Sayılı siyasi partiler kanunun 10. Maddesi gereğince siyasi partilerin kuruluşlarında sicil dosyasında bulunması gereken evraklar.
Kuruluş bildirisi ve ekleri
Merkez organları ile teşkilat kurdukları İl,İlçe ve Beldeleri, bunların organlarında görev alanların adlarını,soyadlarını,doğum yerlerini,meslek veya sanatlarını ve ikametgahlarını gösterir onaylı listeler,
Partinin faaliyetlerini düzenleyen her türlü yönetmelikler ve diğer yayınları,
Partiye kayıtlı üyelerin, ilçelere göre (b) bendindeki bilgileri içeren listeleri bulunur.
Cumhuriyet Başsavcılığınca istenilen sicille ilgili diğer bilgi ve belgeler de bu dosyaya konulur.
Siyasi partiler, (b) ve (c) bentlerindeki bilgi ve belgeler ile bunlarda ve parti tüzük ve programlarında yapılan değişiklikleri, yayın veya değişiklik tarihinden itibaren onbeş gün içinde; (d) bendindeki listeler ile ilgili değişiklikleri ise altı ayda bir Cumhuriyet Başsavcılığına gönderirler.

KİMLER SİYASİ PARTİYE ÜYE OLAMAZLAR;

2820 sayılı Siyasi partiler kanununun 11. Maddesinde belirtildiği üzere; “Hâkimler ve savcılar, Sayıştay dâhil yüksek yargı organları mensupları, kamu kurum ve kuruluşlarının memur statüsündeki görevlileri, yaptıkları hizmet bakımından işçi niteliği taşımayan diğer kamu görevlileri, Silahlı Kuvvetler mensupları ile yüksek öğretim öncesi öğrencileri siyasi partilere üye olamazlar.”

İL TEŞKİLATI VE İLÇE TEŞKİLATLARI

İL TEŞKİLATI; 2820 Sayılı Siyasi Partiler kanununun 19. Maddesine göre; “Siyasi partilerin İl Teşkilatı: İl Kongresi, İl Başkanı, İl yönetim kurulu ve İl Disiplin kurulundan oluşur.
İl kongresi, sayısı altı yüzden fazla olmamak üzere parti tüzüğüne göre İlçe kongrelerince seçilen delegelerden oluşur. O İlin partili Milletvekilleri ile yönetim ve disiplin kurulları başkan ve üyeleri, İl kongresinin tabii üyeleridir. Geçici yönetim kurulu Başkan ve üyeleride kongreye katılma hakkına sahiptirler. Ancak geçici İl yönetim kurulu başkanı ve üyelerinden delege sıfatı olmayanların kongrede oy kullanma hakları yoktur.
İl kongresi, büyük kongrenin yapılmasına engel olmayacak şekilde parti tüzüğünde gösterilen süreler içinde toplanır.
İl yönetim kurulu, parti tüzüğünün göstereceği sayıda üyeden oluşur. B sayı 7’den az olamaz.
İl Başkanı ile İl yönetim kurulu İl kongresince seçilir. İl Başkanı ile İl yönetim kurulunun seçim şekli merkez karar ve yönetim kurulunca hangi hallerde ve nasıl işten el çektirileceği ve geçici yönetim kurulunun nasıl oluşturulacağı parti tüzüğünde gösterilir.
El çektirme kararı, 101.inci madenini (d-1)bendinde gösterilen haller dışında, yetkili kurulların üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu ve gizli oyla alınır. İşten el çektirme kararının İl yönetim kuruluna bildirilmesinden itibaren kırk beş gün içinde İl kongresi toplanarak yeni İl yönetim kurulunu seçer.
Bu süre içerisinde İl kongresi için yeni delegeler seçilmiş değilse kongre eski delegelerle toplanır.
İl teşkilatında bir İl disiplin kurulu bulunur. İl disiplin kurulunun üye sayısı ve bu üyelerde aranacak nitelikler parti tüzüğünde belirtilir.
Bu maddede yazılı kurulların görev ve yetkileriyle yedek üyelerin sayısı nasıl seçileceği ve ne suretle göreve çağrılacağı parti tüzüğünde açıklanır.”

İLÇE TEŞKİLATI: 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununun 20. Maddesinde belirtildiği üzere:
“ Siyasi Partilerin İlçe teşkilatı, İlçe kongresi, İlçe Başkanı, İlçe yönetim kurulu ve Belde teşkilatından meydana gelir. Parti tüzüğünde İlçe disiplin kurulu teşkili de öngörülebilir. Bir İlçede teşkilatlanma, İlçe sınırları içerisindeki beldelerin en az yarısında teşkilat kurmayı gerektirir. Belde sayısı üç veya daha az ise beldenin sadece birinde teşkilat kurulmuş olması yeterlidir.
İlçe kongresi, İlce ve çerçevesindeki köy ve mahallelerde partinin son genel seçimde aldığı oy sayısına göre, seçime katılmamış partilerde ise üye sayısına göre bu Kanununun 10 uncu maddesinde gösterilen siyasi partiler sicilinde kayıtlı ilgili üyelerinin seçtikleri sayısı 400’ü aşmayan delegelerden oluşur. İlçe yönetim kurulu ve varsa ilçe disiplin kurulu başkan ve üyeleri ilçe kongresinin tabii üyeleridir. Geçici İlçe yönetim kurulu başkanı ve üyeleri de kongreye katılma hakkına sahiptir. Ancak geçici İlçe yönetim kurulu başkan ve üyelerden delege sıfatı olmayanların kongrede oy kullanma hakkı yoktur.
İlçe yönetim kurulu, parti tüzüğünün göstereceği sayıda oluşur. Bu sayı 5’ten az olamaz.
İlçe Başkanı ile, ilçe yönetim kurulu İlçe başkanı ile İlçe yönetim kurulunun ; seçim şekli ve İl yönetim kurulunca veya merkez kara ve yönetim kurulunca hangi hallerde ve nasıl işten çektirileceği ve geçici yönetim kurulunun nasıl oluşturulacağı parti tüzüğünde gösterilir. El çektirme kararı 101inci maddenin (d-1)bendinde gösterilen haller dışında yetkili kurulların üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu ve gizli oyla alınır. İşten el çektirme kararının İlçe yönetim kuruluna bildirilmesinden itibaren otuz gün içinde İlçe kongresi toplanarak yeni İlçe yönetim kurulunu seçer.
Bu süre içerisinde İlçe kongresi için yeni delegeler seçilmiş değilse, kongre eski delegelerle toplanır.
İlçe Başkanı en fazla üç yıl için seçilir.”

PARTİ TEŞKİLAT MERKEZLERİ NERLERDE BULUNUR; 2820 sayılı Siyasi partiler kanununun 31. Maddesi gereğince; “Siyasi partilerin merkez teşkilatı Ankara İl merkezinde; İl ve İlçe teşkilatları, ilgili İl ve İlçe merkezlerinde; belde teşkilatları, İl ve İlçe merkezleri hariç olmak üzere, belediye teşkilatı olan yerlerde; yan kuruluşları ve yurtdışı temsilcilikleri ise tüzüklerinde belirtilen yerlerde bulunur.”

ORGANLARDA GÖREV ALANLARIN İLGİLİ MAKAMLARA BİLDİRİLMESİ: 2820 sayılı Siyasi partiler kanununun 33. Maddesi gereğince;
“Parti kongreleri hariç olmak üzere, her kademedeki parti organlarıyla parti tüzüğünde belirtilen bir göreve getirilenlerin adları, soyadları, doğum yer ve tarihleri, meslek veya sanatları, ikametgahları ve nüfus cüzdanı örnekleri: o mahallin en büyük mülki Amirliğine seçim yada atanmadan başlayarak onbeş gün içinde yazı ile bildirilir. Valiliklerce birleştirilen bu bilgi ve belgeler İçişleri Bakanlığına ve Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir.
Merkez organlarında görevlendirilenlerle ilgili bilgi ve belgeler de aynı süre içinde doğrudan İçişleri Bakanlığına ve Cumhuriyet Başsavcılığına verilir.”

SİYASİ PARTİLER SEÇİMLERE NASIL KATILABİLİR: 2820 sayılı Siyasi Partiler kanununun 36. Maddesinde belirtildiği üzere;
“Siyasi Partilerin seçimlere katılabilmesi için İllerin en az yarısında oy verme gününden en az altı ay evvel teşkilat kurmuş ve büyük kongrelerini yapmış olması veya Türkiye Büyük Millet Meclisinde grubu bulunması gerekir.”
MÜKERRER KAYITLARLA İLGİLİ İDARİ VE CEZAİ YAPTIRIMLAR: 2820 Sayılı Siyasi Partiler Kanunun 114. Maddesinde belirtildiği üzere; “Bu Kanunun 6.ıncı maddesinin 2.inci ve 3.üncü fıkralarına aykırı hareket edenler, otuz milyon liradan yetmiş beş milyon liraya kadar hafif para cezası ile cezalandırılırlar. Aynı kişiyi bilerek mükereren üye kaydedenler ile başvurusu bulunmayan veya mevcut olmayanları üye gibi gösterip kaydedenler, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar.”

ORGANLARDA GÖREV ALANLARIN (KURULUŞ, KONGRE, ATAMA, YÖNETİM KURULU ÜYE DEĞİŞİKLİĞİ) YASAL SÜRE İÇERİSİNDE BİLDİRİLMEMESİ İLE İLGİLİ İDARİ YAPTIRIMLAR: 2820 Sayılı Siyasi Partiler Kanunun 115.inci maddesinde belirtildiği üzere;
“Bu Kanunun 33.üncü maddesinde yazılı bildirimi yerine getirmeyen parti sorumluları, onbeş milyon liradan otuz milyon liraya kadar hafif para cezasına mahkûm edilirler.
Aynı hüküm, her kademedeki parti görevlileri ile yedeklerinin seçimi için yapılacak toplantıların gün ve yerlerini, kongre veya toplantıdan yedi gün önce mahallin en büyük mülki amirliğine bildirmeyen parti sorumluları hakkında da uygulanır.”

2820 SAYILI SİYASİ PARTİLER KANUNUN KAPSAMINDA YÜRÜTELEN İŞLEMLER;
İçişleri Bakanlığı Dernekler Daire Başkanlığının 03.01.2014 tarih 2014/1 sayılı Genelgeleri doğrultusunda; 2820 sayılı siyasi partiler kanunu kapsamında merkezde İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü, taşrada ise Emniyet Müdürlüklerince yürütülmekte iken 22/12/2013 tarihinde İçişleri Bakanlığı Oluru ile yürürlüğe giren Emniyet Genel Müdürlüğü Güvenlik Dairesi Başkanlığı Merkez ve Taşra Birimleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile Emniyet Genel Müdürlüğü ve Emniyet Müdürlüklerinin bu görevlerine ilişkin hükümler yürürlükten kaldırılmıştır.
Bu nedenle siyasi partilerin Kuruluş ve bildirimine ilişkin 2820 sayılı kanunda belirtilen iş ve işlemleri İçişleri Bakanlığı Dernekler Dairesi Başkanlığının 2014/1 sayılı genelgesi doğrultusunda taşra birimlerinde İl Dernekler Müdürlüğünce yürütülmektedir.

İL VE İLÇE TEŞKİLATLARI TARAFINDAN İLGİLİ MAKAMA VERİLECEK EVRAKLAR;

KURULUŞ;

1-Bildirim yazısı (İSTANBUL VALİLİĞİ -İl Dernekler Müdürlüğü’ne hitaben yazılmış dilekçe)
2-Yetki Belgesi (Genel merkez tarafından atandıklarına dair belge)
3-İl veya İlçe yönetim kurulu çizelgesi (EK-1 DEKİ ÖRNEKTEKİ gibi olacak.)
4-İl veya İlçe yönetim kuruluna atanmış olan Asil ve Yedek üyelere ait İkametgâh İlmühaberi, Nüfus Cüzdan Sureti, Savcılık Belgesi (Resmi Kurumlardan alınmış Nüfuz cüzdan suretlerinin resimli ve 1 Asıl 1 suret olması gerekmektedir)

KONGRE:

1-Bildirim yazısı (İSTANBUL VALİLİĞİ -İl Dernekler Müdürlüğü’ne hitaben yazılmış dilekçe)
2-Seçim Kurulu kesinleşmiş sonuç belgesi
3-İl veya İlçe yönetim kurulu çizelgesi (EK-1 DEKİ ÖRNEKTEKİ gibi olacak.)
4-İl veya İlçe yönetim kuruluna seçilmiş olan Asil ve Yedek üyelere ait İkametgâh İlmühaberi, Nüfus Cüzdan Sureti, Savcılık Belgesi (Resmi Kurumlardan alınmış ve 1 Asıl 1 suret olması gerekmektedir)

ATAMA;

1-Bildirim yazısı (İSTANBUL VALİLİĞİ -İl Dernekler Müdürlüğü’ne hitaben yazılmış dilekçe)
2-Yetki Belgesi (İlçelerin atanması Genel merkez yada İl Başkanlığı tarafından yapılmış ise atandıklarına dair belge)
3-İl veya İlçe yönetim kurulu çizelgesi (EK -1 DE ÖRNEKTEKİ gibi olacak)
4-İl veya İlçe yönetim kuruluna atanmış olan Asil ve Yedek üyelere ait İkametgâh İlmühaberi, Nüfus Cüzdan Sureti, Savcılık Belgesi (Resmi Kurumlardan alınmış ve 1 Asıl 1 suret olması gerekmektedir)

YÖNETİM KURULU ÜYE DEĞİŞİKLİĞİ;

1- Bildirim yazısı (İSTANBUL VALİLİĞİ -İl Dernekler Müdürlüğü’ne hitaben yazılmış dilekçe)
2-Yetki Belgesi yada İl-İlçe yönetim kurulu karar (İl yada İlçe yönetim kurul üyelerinden her hangi bir nedenden dolayı istifa etmiş, yada yönetimden çıkarılmış üyelerin istifalarının yada çıkarılmalarının yönetim kurulu kararına bağlanmış olması ve bu kararın bir örneğinin ilgili makama verilecek evraklar arasında olması gerekmektedir. )
3-İl veya İlçe yönetim kurulu çizelgesi (İstifalar veya üyelikten çıkarılmış olanlardan sonra yönetim kurulunu güncellenmiş haliyle ilgili makama verilecek evraklar arasında olması gerekmektedir) EK- 1 DEKİ ÖRNEKTE gibi olacak.
4-İl veya İlçe yönetim kurulunda yapılmış olan değişiklik nedeniyle mevcut yönetime yeni üye atanmış ise İkametgâh İlmühaberi, Nüfus Cüzdan Sureti, Savcılık Belgesi (Resmi Kurumlardan alınmış ve 1 Asıl 1 suret olması gerekmektedir)

FESİH; İl yâda İlçe teşkilatının her hangi bir nedenden dolayı partinin yetkili organları tarafından fesih edilmiş olması halinde;

1-Bildirim yazısı (İSTANBUL VALİLİĞİ İl Dernekler Müdürlüğü) başlıklı olacak
2- Parti yetkili organlarının teşkilatın kapanması ile ilgili kararı

AÇIKLAMA: 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunun 33. Maddesine istinaden Kuruluş, Kongre, Atama, Yönetim kurulu üye değişikliği,Fesih gibi konularda 15 günlük süre içerisinde İlgili Makama gerekli evraklar tam ve eksiksiz verilmek zorundadır. Verilmemesi halinde İDARİ PARA CEZA YAPTIRIMI uygulaması yapılır.

ADRES DEĞİŞİKLİĞİ;

1-Bildirim yazısı (İSTANBUL VALİLİĞİ İl Dernekler Müdürlüğü) başlıklı olacak
2-İl yada İlçe yönetim kurulu karar örneği

AÇIKLAMA: Adres değişiklikleri kararın alındığı tarihi takiben bir (1) ay süre içerisinde İlgili makama verilmiş olması gerekmektedir. Verilmemesi halinde 2820 sayılı kanunun 118. Maddesince atıfta bulunduğu Dernekler Kanunun 23. Maddesine göre İDARİ PARA CEZA YAPTIRIMI uygulanır.

ETKİNLİK BAŞVURUSU;

1-Stand açma,pilav günü,piknik,şenlik,açılış, parti teşkilatı üye buluşması,basın açıklaması gibi etkinlik müracaatları 18.11.2014 tarihli oluruyla İlçe Kaymakamlıklarına yapılması uygun görülmüştür.
2-Parti yönetim kurulu kararı örneği (yeri, zamanı, tarihleri detaylı belirtilmesi gerekir)
3-Stand’ta tanıtılacak olan materyalleri ve imzaya açılacak metnin örneğinin İlgili İlçe Kaymakamlığına verilmesi gerekmektedir

AFİŞ VE PANKART BAŞVURUSU:

1-Bildirim yazısı (İSTANBUL VALİLİĞİ İl Dernekler Müdürlüğü) başlıklı olacak
2-Parti yönetim kurulu kararı örneği (Yeri, zamanı, tarihi belirtilmesi gerekir)
3-Afiş ve Pankartların A4 kâğıdı boyutunda örnekleri

NOT: 2820 sayılı Kanunu metni için tıklayınız. (Mevzuat Bilgi Sistemine bağlanacak şekilde)


























































































































































































 

Copyright 2015 | Anadolu Yazılımevi